LEON WASILEWSKI AT THE TREATY OF RIGA NEGOTIATIONS: TO THE CENTENARY OF THE PEACE OF RIGA (1921)

Keywords: Leon Wasilewski, The Treaty of Riga (1921), The Eastern Border of the Second Polish Republic

Abstract

The article is dedicated to the 100th anniversary of the signing of the Treaty of Riga (1921), discussions about the significance of which do not stop today. What significance did this treaty have for the history of Europe, and especially for its political architecture of the interwar period? What were the consequences of this agreement for Poles, Russians, Ukrainians and Belarusians? Estimated of the agreement signed a hundred years ago still differ – some believe that the document then established the borders of Poland almost within the Second Partition of Poland (1793) was the defeat of the then Polish elite, others – that it was an expression of the real state of affairs. This article focuses on the course of Polish-Soviet negotiations during the signing of the treaty, the struggle within the Polish delegation between supports of two state geopolitical concepts (National Democracy “incorporative” and “federal” J. Pilsudski) and establishment of the Eastern border of the Polish state. The well-known Polish diplomat and politician Leon Wasilewski played one of the key roles during these negotiations, and the study of his activities will help to clarify several controversial points during the negotiations.

The Treaty of Riga (1921) put an end to the Polish-Bolshevik war, defined the Polish border in the East and the same time cancelled the Petliura-Pilsudski  Agreement, which testified to the defeat of the federalist program of J. Pilsudski. Further, the Polish government’s policy towards national minorities later proved to be almost discriminatory, weakening the Polish state from within. For Ukraine and Belarus, this agreement proved to be a national catastrophe, depriving them of the prospects of statehood. This peace can be called a “situational compromise”, which in the short term solved the problem of ending the war, but did not solve any of the geopolitical problems of Poland: neither guaranteed security nor guaranteed the stability of Poland’s Eastern border. The violation of this peace by Soviet Russia was a matter of time, as it happened in 1939

 

Vialova, J. (2021). Leon Wasilewski at the Treaty of Riga Negotiations: to the Centenary of the Peace of Riga (1921). Mìžnarodnì zv’âzki Ukraïni: naukovì pošuki ì znahìdki – The International relations of Ukraine: scientific searches and findings, 30, 45-66 [in Ukrainian].

References

Aleksiievets', L. (2006). Pol'scha: utverdzhennia nezalezhnoi derzhavy 1918 - 1926. Ternopil': Pidruchnyky i posibnyky [in Ukrainian].

Borzecki, J. (2012). Pokój ryski 1921 roku i kształtowanie się międzywojennej Europy Wschodniej. Warszawa [in Polish].

Bruski J. (2000). Petlurowcy: Centrum Państwowe Ukraińskiej Republiki Ludowej na wychodźstwie (1919-1924). Kraków [in Polish].

Dzewandowski, M. (1969). Józef Piłsudski a European Federalist 1918-1922. Stenford [in Polish].

Garlicki, A. (1981). U żródeł obozu belwederskiego. Warszawa: PWN [in Polish].

Goclon, J. (2009). Polsko-radziecki traktat pokojowy zawarty w Rydze w 1921 r. Przegląd nauk historycznych, 1, 105-128 [in Polish].

Halyts'ka-Didukh, T. (2001). Ryz'kyj myrnyj dohovir 1921 r. i Skhidna Halychyna. Halychyna. Naukovyj i kul'turno-prosvitnij chasopys, 8, 68-75 [in Ukrainian].

Halyts'ka-Didukh, T. (1999). Ukrains'ke pytannia na Ryz'kij myrnij konferentsii (1920-1921 rr.). Nova polityka, 5, 43-47 [in Ukrainian].

Haska, A. (2015). Proszę Pana Ministra o energiczna interwencję. Aleksander Ładoś (1891-1963) i ratowanie Żydów przez Poselstwo PR w Bernie. Zagłada Żydów. Studia i Materiały, 11, 299-309 [in Polish].

https://doi.org/10.32927/ZZSiM.473

Hauzer, P. (1997). Federacyjna wizja Rzeczypospolitej w pogladach Józefa Piłsudskiego i proba jej urzeczywistnienia w latach 1918-1921. Polska i Ukraina: Sojusz 1920 roku i jego następstwa. Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika [in Polish].

Het'man, D.I. (2004). Ryz'kyj myrnyj dohovir 1921 roku ta pytannia povernennia kul'turnykh tsinnostej u pol's'ko-ukrains'kykh vzaiemynakh. Magisterium, 17, 28-35 [in Ukrainian].

Het'manchuk, M.P. (1998). Ukrains'ke pytannia v radians'ko-pol's'kykh vidnosynakh 1920-1939 rr. L'viv: Svit [in Ukrainian].

Kavunnyk, V. (2013). Ryz'kyj preliminarnyj dohovir vid 12 zhovtnia 1920 roku v dokumentakh Serhiia Shelukhina. Ukrains'kyj arkheohrafichnyj schorichnyk, 18, 47-62 [in Ukrainian].

Kavunnyk, V.L. (2014). Ryz'kyj myr u dyplomatychnykh dokumentakh uriadiv UNR i USRR (serpen' 1920 - berezen' 1921 rokiv). Extended abstract of PhD thesis. Kyiv [in Ukrainian].

Kedrovs'kyj, V. (1926). Ryzhs'ke Andrusovo. Vinnipeh [in Ukrainian].

Kedryn, I. (1936). Leon Vasylevskyj: Nekroloh. Dilo. 12 hrudnia [in Ukrainian].

Kedryn, I. (1971). Paraleli v istorii Ukrainy. Z nahody 50-richchia Ryz'koho myru. N'iu-Jork: Vydavnytstvo Chervona kalyna [in Ukrainian].

Kedryn, I. (1976). Zhyttia - podii - liudy. Spomyny i komentari. N'iu-Jork: vyd-vo Chervona kalyna [in Ukrainian].

Kochanowski, J. (1994). Od Dżwiny do Dniestru. Działalność Mieszanej Komisji Granicznej na Wschodzie 1921-1922. Przegląd Historyczny, 85/1-2, 59-74 [in Polish].

Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej. (1994). Warszawa: Polska Oficyna Wydawnucza BGW [in Polish].

Kul'chyts'kyj, S. (1993). Problema kordonu mizh Ukrainoiu i Pol'scheiu v radians'kij politytsi 1919 - 1921 rr. Ukraina-Pol'scha: istorychna spadschyna i suspil'na svidomist'. Kyiv: Lybid' [in Ukrainian].

Kulikowska, I. (2012). Aleksander Ładoś - konsul generalny II RP w Monachium. W nieustającej trosce o polską diasporę. Gorzów Wielkopolski [in Polish].

Kumaniecki, J. (1985). Pokój polsko-radziecki 1921. Geneza, rokowania, traktaty, komisje mieszane. Warszawa [in Polish].

Ładoś, A. (1937). Leon Wasilewski w rokowaniach ryskich (Wspomnienie osobiste). Niepodległość, 16, 230-250 [in Polish].

Nowak, A. (2008). Polska i trzy Rosje. Studium polityki wschodniej Józefa Piłsudskiego (do kwietnia 1920 roku). Kraków [in Polish].

Ol'shanskyj, P.N. (1969). Ryzhskyj myr. Yz ystoryy bor'by Sovetskoho pravytel'stva za ustanovlenye myrnykh otnoshenyj s Pol'shej (konets 1918 - mart 1921 h.). Moskva [in Russian].

Parneta, O. (2008). Pol'scha 1918-1923 rr.: ustalennia kordoniv derzhavy. Ukraina: kul'turna spadschyna, natsional'na svidomist', derzhavnist', 17, 138-144 [in Ukrainian].

Pietrzak, B. (1998). Leon Wasilewski na konferencji w Rydze. Traktat ryski 1921 roku po 75 latach. Studia pod redakcją M. Wojciechowskiego.Toruń, 1998 [in Polish].

Pisuliński, J. (2007). Polityka władz polskich wobec Centrum Państwowego Ukraińskiej Republiki Ludowej na wychodźtwie po preliminariach ryskich (1920-1923). Biuletyn Ukrainoznawczy. Przemyśl, 13, 71-85 [in Polish].

Pobog-Malinowski, W. (1937). Leon Wasilewski. Szkic biograficzny. Niepodległość, 16, 11-106 [in Polish].

Pobog-Malinowski, W. (1991). Najnowsza historia polityczna Polski. (Vol.2). Warszawa [in Polish].

Traktat Ryski 1921 roku po 75 latach. Studia pod redakcją M. Wojciechowskiego. Toruń: Wyd. Uniwersytetu Mikołaja Kopernika [in Polish].

Tykhomyrov, A. (2004). Problemy opredelenyia vostochnoj hranytsy Pol'shy v 1920 - nachale 1921 h. Belorusskyj zhurnal mezhdunarodnoho prava y mezhdunarodnykh otnoshenyj, 2, 49-61 [in Russian].

Ukraina i Pol'scha 1920-1939 rr.: Z istorii dyplomatychnykh vidnosyn USRR z Druhoiu Richchiu Pospolytoiu. Dokumenty i materialy. (2012). Kyiv [in Ukrainian].

Verstiuk, V. (2011). Ryz'kyj myrnyj dohovir i zavershennia borot'by za Ukrains'ku Narodnu respubliku. Problemy vyvchennia istorii Ukrains'koi revoliutsii 1917-1921 rokiv, 6, 337-366 [in Ukrainian].

Wasilewski, L. (1917). O wschodnią granicę państwa polskiego. Warszawa. [in Polish].

Wasilewski, L. (2013). Piłsudski jakim go znałem. Warszawa: Muzeum Historii Polski [in Polish].

Zapomniany Pokój. Traktat ryski. Interpretacje i kontrowersje 90 lat później. (2013). Warszawa [in Polish].

Zashkil'niak, L.O., & Krykun, M.H. Istoriia Pol'schi: Vid najdavnishykh chasiv do nashykh dniv. L'viv [in Ukrainian].

Published
2021-11-01